De rechtbank te Den Haag heeft op 8 oktober 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 19 november 2008. Dit is de zevende aanhouding.
 

De rechtbank te Den Haag heeft op 27 augustus 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 8 oktober 2008. Dit is de zesde aanhouding.
 

De rechtbank te Den Haag heeft op 16 juli 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 27 augustus 2008. Dit is de vijfde aanhouding.
 

De rechtbank te Den Haag heeft op 4 juni 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 16 juli 2008. Dit is de vierde aanhouding.
 

De rechtbank te Den Haag heeft op 23 april 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 4 juni 2008. Dit is de derde aanhouding.
 

De rechtbank te Den Haag heeft op 13 maart 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 23 april 2008. Dit is de tweede aanhouding.

Is het mogelijk een bouwvergunning te verkrijgen zonder dat u NEN-normen koopt en toepast? Hoe gaat het in de praktijk? De meest relevante NEN-regeltjes, zaken die u tegenkomt bij een aanvraag bouwvergunning, zijn voor u op een rijtje gezet.

Download het bestand

Het huidige systeem van de gebruiksvergunningen gaat op de schop. Hier komt het Gebruiksbesluit voor in de plaats.

De positieve kanten:

• gelijke brandveiligheidseisen. Verschillen tussen plaatselijke bouwverordeningen zijn hiermee verleden tijd;
• in circa 80 procent van alle gevallen komen er algemene regels voor bouwwerken in combinatie met een meldingsplicht. Dit betekent dat voor die situaties geen gebruiksvergunning meer is vereist. Voor een aantal specifieke situaties moet u straks nog wel een gebruiksvergunning aanvragen. Dit betreft de meest risicovolle vormen van gebruik, bijvoorbeeld kinderdagverblijven voor meer dan tien kinderen, basisscholen en hotels en tehuizen met meer dan 10 bedden;
• een vermindering van de administratieve lasten voor het bedrijfsleven van zo'n 10 miljoen euro;
• het bedrijfsleven betaalt circa 6,4 miljoen euro minder aan leges.

Het is per saldo een vereenvoudiging. Voor circa 80% van alle gevallen is er geen vergunning meer vereist.

In de huidige situatie kan het (nog) voorkomen dat er volgens de geldende normen aan de regels wordt voldaan en de brandweer alsnog aanvullende eisen stelt. Concreet: "Wij (de brandweer) vinden dat hier toch een extra vluchtweg moet komen, doe je het niet … dan krijgt u geen vergunning." Dit soort tijdrovende en vaak frustrerende discussies worden als het goed is verleden tijd.

Maar waar moet u straks aan voldoen?
Dit staat keurig in het Gebruiksbesluit althans ... voor een deel. Er zijn 21 voorschiften gebaseerd op NEN-normen. U moet de betreffende NEN-normen raadplegen, en toepassen. Er bestaat, in ieder geval op papier, de mogelijkheid om op een alternatieve manier tot een vergelijkbaar resultaat te komen. Het mag duidelijk zijn dat u voor het 'zelf verzinnen' toch eerst kennis moet nemen van de betreffende normen anders is het überhaupt onmogelijk om iets vergelijkbaars te bedenken. Vergelijkbaar betekent immers haalt het de prestatie-eis zoals door de betreffende NEN-norm bepaald. Probleem twee is natuurlijk dat de NEN-normen heel specifiek zijn. Er wordt omschreven waar u rekening mee moet houden, hoe u dingen moet berekenen enz. Of het in de praktijk mogelijk is om zelf iets te verzinnen zal moeten blijken. Bedenk daarbij dat in de handhaving en jurisprudentie NEN-normen worden aangelegd.

In de praktijk betekent dit alles dat u de betreffende NEN-normen moet aanschaffen. Ook indien u het mogelijk en wenselijk acht om op een alternatieve manier aan de 'prestatie-eis' te voldoen moet u toch over de betreffende NEN-normen beschikken. Om het maar 100% duidelijk te stellen: "U wordt hoe dan ook verplicht de normen te kopen."

Over de toepasselijkheid van de betreffende NEN-normen is in de nota van toelichting het volgende aangegeven:

"Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen, bevat in het eerste artikel de begripsbepalingen. Bij het formuleren van deze begripsbepalingen is zoveel mogelijk aangesloten bij het Bouwbesluit 2003. Ook zijn in dit hoofdstuk voorschriften met betrekking tot de reikwijdte van de in dit besluit gegeven voorschriften opgenomen, een gelijkwaardigheidsbepaling, een experimenteerbepaling en een voorschrift omtrent het van toepassing zijn van NEN-normen."

De bepalingen in het concept-Gebruiksbesluit inzake reikwijdte, gelijkwaardigheid en de mogelijk tot 'experimenteren' in relatie tot de verwezen NEN-normen:

"Artikel 1.4 Gelijkwaardigheid

1. Aan een in paragraaf 2.1 tot en met 2.9 gesteld voorschrift behoeft niet te worden voldaan indien het gebruik van een bouwwerk anders dan door toepassing van het desbetreffende voorschrift ten minste dezelfde mate van brandveiligheid biedt als is beoogd met het betrokken voorschrift.
2. De eigenaar van een bouwwerk dan wel degene die uit anderen hoofde daartoe het meest aangewezen is, maakt desgevraagd voldoende aannemelijk dat een in het eerste lid bedoelde gelijkwaardige oplossing in stand wordt gehouden."

"Artikel 1.5 Toepassing NEN-normen
Indien in een voorschrift van dit besluit is bepaald dat de kwaliteit of omvang van een installatie voldoet aan een in dat voorschrift genoemde NEN is op de installatie de NEN van toepassing zoals die ten tijde van het aanbrengen van die installatie in het bouwwerk luidde, tenzij toepassing van die norm tot een zodanig laag brandveiligheidsniveau in het bouwwerk zou leiden dat in redelijkheid een hoger niveau kan worden verlangd."

Voor brandveiligheid is er sprake van controle en handhaving tijdens de gebruiksperiode. Voor constructieve veiligheid is dit in beginsel niet aan de orde. Hierbij wordt aangenomen dat na realisatie een eventuele wijziging in gebruik, waarbij bouwkundige consequenties een rol kunnen of gaan spelen, bij een bouwaanvraag worden bekeken.

VROM verwacht dat het Gebruiksbesluit medio 2008 in werking zal treden.

Meer informatie over het Gebruiksbesluit:

• http://www.vrom.nl/pagina.html?id=34122
• Download Concept-Gebruiksbesluit
• Nota van toelichting

Bron teksten concept-Besluit: VROM

De rechtbank te Den Haag heeft op 30 januari 2008 een nieuwe datum voor het wijzen van vonnis bepaald. Vooralsnog is de zaak aangehouden tot 12 maart 2008.

De rechtbank te Den Haag heeft vooralsnog vonnis bepaald op 30 januari 2008. Het wijzen van vonnis kan worden aangehouden indien de rechtbank meer tijd nodig heeft.

De Staat concludeert dat het advies van Elferink van 7 september 2007 geen nieuw gezichtspunt oplevert. De staat blijft bij het standpunt dat NEN-normen meet- en rekenmethoden zijn om te bepalen of de bouwer aan de prestatie-eisen in het Bouwbesluit voorgeschreven heeft voldaan en dat er alternatieve methoden zijn om hieraan te voldoen. De Staat herhaalt onder verwijzing naar eerdere argumenten dat er geen, of onvoldoende, valide juridische onderbouwing is voor argumenten van Knooble voor wat betreft het verbindende karakter van verwezen NEN-normen. Per saldo zijn geen nieuwe argumenten ingebracht en de standpunten eerder in de procedure verwoord worden onverkort gehandhaafd.

De rechtbank zal een datum voor vonnis bepalen.

De Staat en NNI hadden in beginsel tot 24 oktober 2007 de tijd om middels antwoordconclusies te reageren op de nadere conclusie van Knooble van 12 september 2007. De Staat heeft op 2 oktober 2007 om uitstel gevraagd. Uitstel is verleend. Hiermee wordt de zaak aangehouden tot 6 december 2007.

Op 12 september 2007 heeft Knooble bij de rechtbank te Den Haag middels een nadere conclusie gereageerd op de conclusies van dupliek van 4 juli 2007 van de Staat en NNI.

NNI heeft in dupliek een advies van prof. mr. A.A. Quaedvlieg, een stuk vervaardigd in juni 1998, opgenomen. Knooble heeft mevrouw mr. drs. M.H. Elferink verzocht een schriftelijke reactie op het advies van Quaedvlieg te geven. Deze reactie, gedateerd 7 september 2007, is in de procedure ingebracht.

Knooble zet uiteen waarom gelijkwaardige oplossingen voor de in het Bouwbesluit verwezen NEN-normen geen afbreuk doen aan de situatie dat eenieder kennis moet kunnen nemen van de eisen bepaald in de betreffende normen.

Knooble beschrijft het systeem van totstandkoming en invoering van de Eurocodes. Deze normen worden op aangeven van de Europese Commissie vervaardigd om vervolgens via wetgeving van de lidstaten te worden aangestuurd. De wijze waarop deze normen totstandkomen en vervolgens van kracht worden is van belang om de invloed van de overheid op verbindende voorschiften aan te geven.

De procedure wordt aangehouden voor reacties zijdens de Staat en het NNI. In beginsel is dit tot 24 oktober 2007.

De Staat en NEN hebben op 4 juli jl. bij de rechtbank te Den Haag nader gemotiveerd waarom er geen aanpassing van het huidige systeem van de wettelijk verwezen NEN-normen is vereist.

De reeds kenbaar gemaakte juridische argumenten zijn nader uitgediept. Daarnaast zijn er een aantal nieuwe argumenten aangevoerd:

1. gebaseerd op de lijst van prijzen van verwezen NEN-normen is gemotiveerd dat de kosten voor een gemiddeld bouwbedrijf niet onoverkomelijk kunnen zijn;
2. de overheid heeft in beginsel geen bemoeienis met het opstellen van de normen;
3. gebaseerd op artikel 1.5 van het Bouwbesluit, de ‘gelijkwaardigheidsbepaling’, kunnen normen als zodanig niet bindend zijn;
4. gebaseerd op een advies van prof. mr A.A. Quaedvlieg (een rapport van 1998) is aangegeven dat het auteursrecht op de verwezen normen niet zomaar door de wettelijke verwijzing kan komen te vervallen.

De nieuwe producties zijn voor Knooble aanleiding om middels een nadere akte te reageren.

Knooble heeft haar conclusie van repliek op 11 april 2007 bij de Rechtbank te Den Haag ingediend. Knooble heeft, in antwoord op de conclusies van antwoord van NNI en de Staat der Nederlanden, nader gemotiveerd waarom verwezen NEN-normen vrij van auteursrecht, gepubliceerd dienen te worden.

Knooble heeft een wijziging van eis aangegeven. Dit betreft 'geen uitvoerbaarheid bij voorraad verklaring'.

Dupliek reacties worden over 12 weken verwacht.

In de NEN-zaak moet Knooble haar conclusie van repliek op 11 april 2007 aanbieden. Bij een bouwaanvraag, de realisatie van een bouwwerk alsmede het gebruik ervan vindt er toetsing en handhaving plaats, door de overheid, gebaseerd op verwezen NEN-normen. Dit wringt met het standpunt van de Staat dat deze NEN-normen wettelijk gezien niet bindend zijn. Knooble zal aantonen dat het niet mogelijk is om aan de wet te voldoen indien men niet in staat is de verwezen NEN-normen te raadplegen. NEN-normen worden hiermee een onderdeel van de wet en dienen in lijn met de Publicatiewet bekend te worden gemaakt. Knooble zal verder aantonen dat het feit dat de NEN-normen niet door de overheid zelf worden opgesteld geen afbreuk doet aan de (Grond)wettelijke verplichting van de overheid om de verwezen NEN-normen te publiceren. De conclusie van repliek zal na 11 april 2007 op de website www.knooble.com worden gepubliceerd.

De Staat der Nederlanden heeft haar conclusie van antwoord in de Knooble rechtzaak genomen op de rolzitting van 3 januari jl. van de Rechtbank Den Haag. De Staat heeft uitvoerig uiteengezet waarom er, naar oordeel van De Staat, wettelijk gezien geen reden is voor aanpassing van het huidige systeem. Een aantal onderdelen uit de conclusie van antwoord zijn onderstaand beschreven. De Staat geeft aan dat de door Knooble aangehaalde NEN-normen onder andere betrekking hebben op wiskundige formules om berekeningen te maken. “Degene, die langs een andere weg de juiste berekening weet te maken, kan zijn gang gaan.”
Standpunt Knooble: Er is geen andere weg. Als de uitkomst van een specifieke berekening (bepalingsmethode), neergelegd in een NEN-norm, uitsluitsel geeft over een grenswaarde dan is er geen andere mogelijkheid dan de berekening conform de NEN-norm te volgen. Het Bouwbesluit regelt dat een bouwwerk of een bouwdeel moet voldoen aan de bij ministeriële regeling aangewezen voorschriften. Indien in deze voorschriften een specifieke NEN-norm is opgenomen is er geen andere mogelijkheid. De bepalingsmethoden zijn hiermee dwingend: er is geen ruimte om hier op een andere wijze aan te voldoen. Hoe zou iemand op een andere wijze aan bijvoorbeeld constructie-eisen, energieprestatie-eisen, eisen op het gebied van elektriciteitsvoorzieningen enz. kunnen voldoen indien de bepalingsmethoden, ‘bepaald’ middels verwezen NEN-normen (geregeld via het Bouwbesluit / De Regeling Bouwbesluit / bij ministeriële regeling aangewezen) niet worden gevolgd? Het systeem van verwijzing biedt geen ruimte om op een andere wijze aan de wet te voldoen. Hiermee bepaalt de wetgever direct en indirect de toepasselijkheid van verwezen NEN-normen.

De Staat geeft aan dat een eventuele aanpassing van het huidige systeem verstrekkende consequenties heeft, niet alleen voor de bouw en niet alleen voor Nederland.
Standpunt Knooble: Dit is waarschijnlijk juist.

De Rechtbank heeft de Staat en NEN in eerste instantie tot 15 november 2006 gegeven voor een conclusie van antwoord.
Op 13 oktober 2006 heeft de advocaat die de kwestie namens de Staat in behandeling heeft Knooble verzocht de periode van 6 weken voor het aanbieden van een conclusie van antwoord met 6 weken te verlengen. Knooble heeft ingestemd met dit verzoek. Hiermee is de gewijzigde datum voor het indienen van een conclusie van antwoord 26 december 2006. Voor meer informatie raadpleeg de website www.knooble.com. Indien u de inspanningen van Knooble steunt kunt u op de site de petitie tekenen.

Het ministerie van VROM heeft op 9 augustus 2006 formeel gereageerd op het verzoek van Knooble om helderheid over de juridische status van NEN-normen te verschaffen en in het bijzonder de wijze waarop deze toegankelijk zijn.

De reactie van het ministerie is helder in de zin dat de minister geen aanleiding ziet het huidige systeem te wijzigen. Met betrekking tot eventuele voornemens om de beschikbaarheid en toegankelijkheid van normalisatienormen te vergroten is aangegeven dat in 2001 het project ‘Kenbaarheid van normen en normalisatie’ is gestart. Een project uitgevoerd onder regie van het door de toenmalige minister van Economische Zaken ingestelde Platform Kenbaarheid, dat onderzoek heeft gedaan naar de verbetering van de toegankelijkheid van de normen en normalisatie. Dit platform, bestaande uit vertegenwoordigers van belanghebbende partijen, heeft eind 2004 een eindrapport uitgebracht met een aantal aanbevelingen. Op dit moment is een standpunt van het kabinet ten aanzien van de aanbevelingen in voorbereiding. Het kabinetsstandpunt wordt in de tweede helft van 2006 verwacht.

Om tot helderheid over de juridische status te komen en hieraan gekoppeld een verbetering van de toegankelijkheid, bij voorkeur gratis via internet, heeft Knooble de zaak aanhangig gemaakt. Het ministerie van VROM en NNI zijn op 21 september 2006 gedagvaard. De dagvaarding kunt u inzien op de website van Knooble op de pagina ‘Informatie’ bij Knooble voor helderheid over normen.

Voor meer informatie raadpleeg de website www.knooble.com. Indien u de inspanningen van Knooble steunt kunt u op de site de petitie tekenen.